Peru ve Kolombiya Haziran 2026 Seçimleri
Zorunlu Seçim Sistemi, Meclis Reformları ve Barış Süreci Hukuku
Giriş
Peru ve Kolombiya’da Haziran 2026 yılında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimleri, hiçbir adayın ilk turda gerekli çoğunluğu sağlayamaması üzerine ikinci tura kalmıştır. Her iki ülkede de güvenlik, kamu düzeni, ekonomik beklentiler ve devlet kurumlarının etkinliği seçim gündeminin başlıca unsurlarını oluşturmuştur. Bununla birlikte Peru’da oy kullanmak yetmiş yaşına kadar zorunlu olup sandığa gitmeyen seçmenlere, ikamet edilen bölgenin yoksulluk düzeyine göre değişen para cezaları uygulanmaktadır; Kolombiya’da ise oy kullanma isteğe bağlıdır ve seçime katılmama genel bir yaptırıma bağlanmamıştır. Peru’da uzun süredir devam eden yürütme–yasama gerilimleri ve siyasi istikrar arayışı öne çıkarken, Kolombiya’da FARC (Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri adlı eski gerilla örgütü) sonrası barış süreci, uyuşturucu örgütleriyle mücadele ve silahlı gruplarla yürütülen müzakerelerin geleceği belirleyici başlıklar arasında yer almıştır. Her iki seçim de Latin Amerika genelinde son yıllarda gözlenen sağa yönelimle birlikte değerlendirildiğinde, seçmen tercihlerinde güvenlik, istikrar ve etkin yönetim beklentilerinin giderek daha fazla önem kazandığını göstermektedir.
1. Peru Cumhuriyeti Genel Seçimleri 2026
Zorunlu seçim sistemi: Oy kullanmamanın para cezası var
12 Nisan 2026 tarihli Peru genel seçimleri ve 7 Haziran 2026 tarihli ikinci tur başkanlık seçimi, ülkenin başkanlık makamı, seçim yönetimi ve yasama organının yeniden yapılanması bakımından önemli bir anayasal-siyasal süreç oluşturmuştur. Seçimler, yalnızca iki aday arasındaki başkanlık yarışından ibaret değildir; aynı zamanda zorunlu oy sisteminin uygulanması, geniş seçmen kütüğünün yönetimi, oy sayımı ve tutanak denetimi, seçim yargısının rolü ve Peru’nun yeniden iki kanatlı Kongre düzenine geçmesi bakımından hukuki önem taşımaktadır.
Oy kullanmak hak ve yükümlülük
Peru’da oy kullanma, yalnızca siyasal bir hak değil, aynı zamanda yaptırımla desteklenen bir yurttaşlık yükümlülüğüdür. Bu yükümlülüğün temel hukuki dayanağı Ley Orgánica de Elecciones, Ley N.° 26859 (Seçimler Temel Kanunu) m. 9 hükmüdür. Buna göre medeni hakları yürürlükte olan Peru vatandaşları oy kullanmakla yükümlüdür; 70 yaşından büyük seçmenler bakımından oy kullanma ihtiyaridir.
Oy kullanmayan seçmenlere uygulanacak idari para cezaları ise Ley N.° 28859 (Seçim Cezalarının Kademelendirilmesine İlişkin Kanun) uyarınca seçmenin kayıtlı olduğu ilçenin sosyoekonomik durumuna göre belirlenmektedir. 2026 seçimlerinde oy kullanmama cezası; aşırı yoksul ilçelerde kayıtlı seçmenler için 27,50 Peru solu (yaklaşık 371 TL), yoksul ilçelerde kayıtlı seçmenler için 55 Peru solu (yaklaşık 743 TL), yoksul olmayan ilçelerde kayıtlı seçmenler için ise 110 Peru solu (yaklaşık 1.485 TL) olarak uygulanmıştır.
Ayrıca sandık görevliliği, ilgili seçim kanunu (Ley Orgánica de Elecciones) m. 55 ve m. 58 uyarınca kamu görevi niteliğindedir. Aynı Kanun’un m. 251 hükmü gereğince, sandık görevlisi olarak belirlenmesine rağmen göreve gelmeyen veya sandık kurulunda görev almayı reddeden kişiler hakkında 275 Peru solu idari para cezası uygulanmaktadır; bu tutar yaklaşık 3.713 TL’ye karşılık gelmektedir.
| Ratio legis
Bu yaptırımların ratio legis’i, seçme hakkını demokratik meşruiyetin sağlanmasına hizmet eden kamusal bir yurttaşlık yükümlülüğü olarak güvence altına almaktır. Oy kullanmama cezası seçimlere katılımı artırmayı; sandık görevliliğine ilişkin ceza ise sandık kurullarının eksiksiz kurulmasını, oy verme ve sayım işlemlerinin aksamadan yürütülmesini ve seçim idaresinin işlevselliğini korumayı hedefler. |
İkinci tur ve kesinleşme süreci
İkinci turda Keiko Fujimori, güncel ONPE (Peru Ulusal Seçim Süreçleri Ofisi) verilerine göre yaklaşık %50,05 oy oranıyla önde görünmektedir. Roberto Sánchez’in oy oranı yaklaşık %49,95’tir. Aradaki farkın yaklaşık 18 bin oy düzeyinde kalması nedeniyle, sonuç JNE (Ulusal Seçim Jürisi) önündeki tutanak ve itiraz incelemeleri tamamlandıktan sonra hukuken kesinleşecektir. Bu nedenle seçim sonucu fiilen Fujimori lehine şekillenmiş görünmekle birlikte, kesin başkanlık ilanı bakımından seçim yargısı süreci belirleyici olmaya devam etmektedir.
| Aday / Parti | Hukuki durum | Siyasal konum ve temel çerçeve |
| Keiko Fujimori – Fuerza Popular (%50,05) | İkinci turda yarışan iki adaydan biridir. Kesin sonuç; sayım, tutanak denetimi ve seçim yargısı süreçleri tamamlandıktan sonra nihai nitelik kazanacaktır. | Muhafazakâr-sağ çizgide; kamu düzeni, güvenlik ve ekonomik istikrar başlıklarını öne çıkaran adaydır. |
| Roberto Sánchez – Juntos por el Perú (%49,95) | İkinci turda yarışan iki adaydan biridir. Dar oy farkı nedeniyle geçerli-geçersiz oy ayrımı, tutanak incelemeleri ve itiraz süreçleri hukuken önem kazanmıştır. | Sol çizgide; sosyal politika, kamu hizmetleri, kırsal temsil ve anayasal reform başlıklarını öne çıkaran adaydır. |
Seçim sistemi, seçmen sayısı ve katılım
Peru’da Cumhurbaşkanı doğrudan halk tarafından seçilmektedir. İlk turda geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamazsa, en çok oy alan iki aday arasında ikinci tur yapılır. 2026 seçimlerinde ilk turda hiçbir aday gerekli çoğunluğa ulaşamamış; bu nedenle başkanlık seçimi ikinci tura kalmıştır.
Peru’nun nüfusu, 2025 Ulusal Nüfus Sayımı’nın ilk sonuçlarına göre 34.157.732 kişidir. 2026 seçimleri için onaylanan seçmen kütüğünde 27.325.432 seçmen yer almıştır. Bu seçmenlerin 26.114.619’u ülke içinde, 1.210.813’ü ise yurt dışında kayıtlıdır. Seçmen kütüğü 13.544.326 erkek ve 13.781.106 kadın seçmenden oluşmaktadır. İkinci turda da aynı seçmen kütüğü esas alınmış; süreç 92.766 sandık kurulu, 10.554 oy verme merkezi ve 126 merkezi olmayan seçim ofisi üzerinden yürütülmüştür.
Peru’da oy kullanma kural olarak zorunludur; bu nedenle katılım oranı yalnızca siyasal ilginin değil, aynı zamanda zorunlu oy sisteminin sonucudur. İkinci turda yayımlanan sayım verileri, katılımın yaklaşık %71 düzeyinde gerçekleştiğini ve sandığa giden seçmen sayısının 19 milyonun üzerinde olduğunu göstermektedir. Nihai katılım ve kesin sonuç verileri, gözlenen tutanaklar ile seçim uyuşmazlıklarının tamamlanmasından sonra kesinleşmektedir.
| Nüfus | 34.157.732 kişi |
| Seçmen kütüğü | 27.325.432 seçmen |
| Yurt dışı seçmen | 1.210.813 seçmen |
| Katılım | Yaklaşık %71 |
Yeniden çift kanatlı parlamentoya geçiş
Peru’da 2026 seçimleriyle birlikte Kongre’nin yeniden iki kanatlı yapıya dönmesi, ülkenin yasama mimarisi bakımından önemli bir anayasal değişikliktir. Peru’da yasama organı geçmişte Senato ve Temsilciler Meclisi’nden oluşan iki kanatlı bir yapıya sahipken, 1992’de Alberto Fujimori’nin Kongre’yi feshederek anayasal düzeni fiilen kesintiye uğratmasının ardından kabul edilen 1993 Anayasası ile tek kanatlı Kongre modeli benimsenmiştir. 2024 anayasal reformu ise bu modeli değiştirerek Kongre’yi yeniden 60 üyeli Senato ve 130 üyeli Temsilciler Meclisi şeklinde yapılandırmıştır.
Bu sistem İngiltere’deki Lordlar Kamarası benzeri aristokratik veya kalıtsal bir üst meclis modeli değildir; her iki kanat da seçimle oluşan demokratik temsil organıdır. Bununla birlikte kanatlar işlevsel olarak tamamen aynı değildir. Temsilciler Meclisi, siyasal temsilin daha doğrudan yansıdığı alt kanat niteliğindeyken; Senato, kanun tekliflerini ikinci kez inceleyen, yasama sürecinde kurumsal süzgeç işlevi gören ve denge-denetim mekanizmasını güçlendirmesi beklenen üst kanat olarak tasarlanmıştır.
Reformun temel ratio legis’i, kanun yapım sürecinde ikinci bir inceleme aşaması oluşturarak yasama kalitesini artırmak, acele veya yeterince tartışılmamış düzenlemelerin önüne geçmek ve yürütme-yasama ilişkilerinde daha dengeli bir kurumsal yapı kurmaktır.
Peru’nun siyasal yapısı
- Yönetim biçimi: Peru, 1993 Anayasası çerçevesinde başkanlık esasına dayanan üniter bir cumhuriyettir.
- Yürütme: Cumhurbaşkanı devlet başkanı ve yürütmenin merkezî aktörüdür; Bakanlar Kurulu ve Başbakan yürütme teşkilatı içinde görev yapar.
- Yasama: 2026 seçimleriyle birlikte Kongre yeniden iki kanatlı yapıya dönmüş; yasama organı 60 üyeli Senato ve 130 üyeli Temsilciler Meclisi’nden oluşmuştur.
- Seçim sistemi: Başkan iki turlu seçim sistemiyle seçilir; yasama seçimlerinde nispi temsil, seçim çevreleri ve baraj mekanizmaları uygulanır.
- Seçim yönetimi: ONPE seçimlerin teknik organizasyonu ve sonuçların yayımlanmasından; JNE seçim uyuşmazlıkları ve nihai seçim yargısından sorumludur.
- Kurumsal denge: Başkanlık sistemi, Kongre’nin denetim ve görevden alma araçlarıyla birlikte işlemekte; yürütme-yasama ilişkileri anayasal sistemin hassas alanlarından birini oluşturmaktadır.
2. Kolombiya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Seçimi 2026
FARC sonrası barış süreci, suç örgütleri ve güvenlik gündemi
31 Mayıs 2026 tarihli ilk tur ve 21 Haziran 2026 tarihli ikinci tur cumhurbaşkanlığı seçimi, Kolombiya’da yalnızca yeni devlet başkanının belirlenmesi anlamına gelmemiştir. Seçim, Petro döneminden sonra ülkenin güvenlik politikasının, FARC sonrası barış düzeninin, uyuşturucu ekonomisiyle mücadelenin ve devletin kırsal bölgelerdeki otorite kapasitesinin yeniden tartışıldığı bir siyasal eşik oluşturmuştur.
Seçimi dar farkla Espriella kazandı
İkinci tur, Vatan Savunucuları Hareketi’nin sağcı adayı Abelardo de la Espriella ile iktidar çizgisindeki sol blok adayı Iván Cepeda arasında gerçekleşmiştir. Kamuoyuna yansıyan ön sayım ve ilk resmî escrutinio verileri, Espriella’nın çok dar bir farkla önde olduğunu göstermektedir. Bu nedenle seçim, hem iktidar yönünün değişmesi hem de resmî sayım ve itiraz mekanizmalarının görünür hâle gelmesi bakımından önem taşımaktadır.
| Aday / Parti | Hukuki durum | Siyasal konum ve temel çerçeve |
| Abelardo de la Espriella – Vatan Savunucuları Hareketi (%49,66) | İkinci turda öne çıkan adaydır. Sonuç; preconteo ile büyük ölçüde örtüşen resmî escrutinio ve itiraz süreci tamamlandıkça hukuki kesinlik kazanacaktır. | Sağcı ve güvenlik merkezli çizgide; kamu düzeni, suç örgütleriyle mücadele, devletin küçültülmesi ve ABD (Trump Hükümeti) ile yakınlaşma söylemini öne çıkarmıştır. |
| Iván Cepeda – Tarihsel Pakt / sol blok (%48,70) | İkinci turda yarışan diğer adaydır. Dar fark nedeniyle E-14 formları, tutanak denetimi ve sandık bazlı itirazlar önem kazanmıştır. | Petro döneminin sosyal reform, barış müzakereleri ve daha müdahaleci sosyal devlet çizgisini sürdürme vaadiyle yarışmıştır. |
Abelardo de la Espriella 12.959.542 oy ve %49,66 oranla birinci sırada yer alırken, Iván Cepeda 12.708.712 oy ve %48,70 oranında kalmıştır. Aradaki fark yaklaşık 250.830 oy düzeyindedir. Boş oy, geçersiz oy ve itiraz süreçleri siyasi tartışmayı canlı tutsa da mevcut fark, yalnızca tekil sandık hatalarıyla aşılması güç bir marj oluşturmuştur.
Seçim sistemi, seçmen sayısı ve katılım
Kolombiya’da Cumhurbaşkanı doğrudan halk tarafından seçilmektedir. 1991 Anayasası’nın 190. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı ve Başkan Yardımcısı, dört yıllık süre için vatandaşların doğrudan ve gizli oyuyla seçilir. İlk turda bir adayın oyların yarısından bir fazlasını alamaması halinde, en çok oy alan iki aday arasında ikinci tur yapılır ve bu aşamada daha fazla oy alan aday Cumhurbaşkanı seçilir.
Bu sistemin temel mantığı iki aşamalıdır: İlk tur siyasi çoğulculuğu ve aday çeşitliliğini mümkün kılar; ikinci tur ise yürütme makamına gelecek kişinin iki aday arasında yoğunlaştırılmış bir seçmen tercihine dayanmasını sağlar. 2026 seçimleri bakımından kayıtlı seçmen sayısı yaklaşık 41,4 milyon olarak açıklanmıştır. İkinci turda kullanılan oy sayısı 26 milyonun üzerine çıkmış, katılım oranı yaklaşık %63,6 düzeyinde gerçekleşmiştir.
| Nüfus | Yaklaşık 53,9 milyon kişi |
| Seçmen kütüğü | Yaklaşık 41,4 milyon seçmen |
| Yurt dışı seçmen | 1.414.661 seçmen |
| Katılım / kullanılan oy | Yaklaşık %63,6; 26 milyonun üzerinde oy |
Kolombiya’da güvenlik meselesinin kökü
Kolombiya’da güvenlik sorunu, sıradan bir “asayiş” başlığından ibaret değildir. Ülkenin yakın tarihinde devlet dışı silahlı aktörler, uyuşturucu kartelleri, sol gerilla örgütleri, sağ paramiliter yapılar ve organize suç ağları aynı anda etkili olmuştur. Bu nedenle 2026 seçiminde güvenlik vaadi, yalnızca şehirlerde hırsızlık veya gaspın azaltılması anlamına gelmemiş; devletin kırsal bölgelerde yeniden egemenlik kurması, uyuşturucu rotalarını kesmesi, eski barış taahhütlerini nasıl uygulayacağı ve silahlı yapılarla müzakere edip etmeyeceği sorularını da kapsamıştır.
FARC nedir?
FARC, Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia – Ejército del Pueblo ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçeye “Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri – Halk Ordusu” olarak çevrilebilir. 1960’larda ortaya çıkan Marksist-Leninist çizgide bir gerilla örgütüdür. Başlangıçta kırsal yoksulluk, toprak eşitsizliği ve devletin bazı bölgelerde zayıf kalması üzerinden siyasal meşruiyet kurmaya çalışmış; zamanla adam kaçırma, haraç, yasa dışı vergilendirme, uyuşturucu ticaretinden pay alma ve silahlı alan kontrolü gibi yöntemlerle iç çatışmanın ana aktörlerinden biri haline gelmiştir.
FARC’ın önemi şuradadır: Kolombiya’da devlet ile FARC arasındaki çatışma yaklaşık yarım yüzyıldan fazla sürmüş, yalnızca güvenlik kurumlarını değil, kırsal mülkiyet düzenini, yerinden edilmeyi, uyuşturucu ekonomisini, mağdur haklarını ve siyasete katılım meselesini de belirlemiştir. Bu nedenle FARC meselesi yalnızca “bir örgütle mücadele” değil, devletin ülke toprağındaki fiili hâkimiyetini yeniden kurması sorunu olarak okunmalıdır.
2016 FARC Barış Anlaşması neyi düzenledi?
Kolombiya devleti ile FARC-EP arasındaki barış süreci, Juan Manuel Santos hükümeti döneminde Havana merkezli müzakerelerle yürütülmüş ve revize edilmiş nihai anlaşma 24 Kasım 2016’da imzalanmıştır. Anlaşma, basit bir ateşkes metni değildir. Asıl amacı, FARC’ın silah bırakması karşılığında örgütün sivil hayata ve siyasete geçişini düzenlemek, mağdurlar için hakikat-adalet-onarım mekanizması kurmak ve çatışmanın beslendiği kırsal eşitsizlik ile uyuşturucu ekonomisi gibi alanlara yapısal çözüm üretmektir.
| Anlaşma başlığı | Somut içerik |
| 1. Kapsamlı kırsal reform | Toprak erişimi, kırsal altyapı, yoksullukla mücadele ve devlet hizmetlerinin çatışmadan etkilenen bölgelere götürülmesi hedeflendi. |
| 2. Siyasal katılım | FARC mensuplarının silahlı mücadele yerine yasal siyaset alanına geçmesi ve muhalefet güvenlik garantilerinin güçlendirilmesi amaçlandı. |
| 3. Çatışmanın sona ermesi | Ateşkes, silahların bırakılması, eski savaşçıların toplanma alanları, topluma yeniden kazandırma ve uluslararası doğrulama mekanizmaları düzenlendi. |
| 4. Uyuşturucu sorunu | Koka ekiminden geçinen bölgeler için ikame ürün programları, kaçakçılıkla mücadele ve uyuşturucu ekonomisinin çatışmayı finanse etmesinin kesilmesi hedeflendi. |
| 5. Mağdurlar ve geçiş adaleti | Hakikat Komisyonu, JEP, tazminat, onarım ve tekrar etmeme güvenceleri öngörüldü. Ağır suçlar için mutlak cezasızlık değil, koşullu ve onarıcı adalet modeli benimsendi. |
| 6. Uygulama ve doğrulama | Anlaşmanın uygulanması için ulusal kurumlar, uluslararası doğrulama ve Kroc Enstitüsü gibi izleme mekanizmaları devreye sokuldu. |
JEP: Barış sürecinin ceza hukuku ayağı
Barış sürecinin en kritik hukuki kurumu JEP’tir: Jurisdicción Especial para la Paz, yani Barış İçin Özel Yargı Yetkisi. JEP, klasik ceza yargılamasından farklı bir geçiş dönemi adaleti modelidir. Eski FARC mensupları, devlet güvenlik güçleri ve çatışmayla bağlantılı bazı üçüncü kişiler, belirli şartlarla bu mekanizma önüne çıkabilir.
JEP’in mantığı şu şekilde işler: Kişi suçlarını açıklar, sorumluluğu kabul eder, mağdurların onarımına katkı sunar ve suçun tekrar etmeyeceğine ilişkin yükümlülüklere uyar ise daha hafif ve onarıcı yaptırımlardan yararlanabilir. JEP belgelerinde, sorumluluğu tam kabul edenler bakımından 5 ila 8 yıl arasında özgürlüğün etkili kısıtlanması; hakikati geç kabul edenler bakımından 5 ila 8 yıl hapis; sorumluluğu kabul etmeyip yargılama sonunda mahkûm olanlar bakımından ise 15 ila 20 yıl hapis yaptırımı öngörülmektedir. Bu model “cezasızlık” iddiasını azaltmak için mağdur hakikati, sorumluluk kabulü ve onarım yükümlülüğü üzerine kurulmuştur.
FARC sonrası neden çatışma bitmedi?
2016 anlaşması ana FARC yapısını silah bırakmaya yöneltmiş, fakat Kolombiya’daki şiddeti tamamen bitirmemiştir. Bugünkü güvenlik tablosunda üç yapı özellikle öne çıkar. FARC muhalifleri, 2016 anlaşmasına hiç katılmayan veya sonradan süreçten kopan eski FARC unsurlarıdır. ELN, FARC’tan farklı ve daha eski bir sol gerilla örgütüdür. Clan del Golfo ise kökeni paramiliter mirasa dayanan, uyuşturucu ticareti ve yasa dışı ekonomiyle bağlantılı organize suç ağıdır.
2026 seçimleri öncesindeki güvenlik durumuna göre yasa dışı silahlı grupların toplam insan gücü 2022’den 2026’nın ilk yarısına kadar yaklaşık 13 binden 25 bine yükselmiş; bu gruplar özellikle uyuşturucu rotaları ve yasa dışı madencilik alanlarında güç kazanmıştır.
Petro’nun “Tam Barış” politikası neydi?
Gustavo Petro’nun “Paz Total” yani “Tam Barış” politikası, yalnızca FARC sonrası düzenin uygulanmasını değil, ülkedeki diğer silahlı aktörlerle de müzakere edilerek şiddetin azaltılmasını hedeflemiştir. Bu yaklaşım, ELN, FARC muhalifleri ve bazı organize suç yapılarıyla ateşkes, müzakere veya hukuki fayda karşılığı çözülme ihtimalini içeren geniş bir barış gündemi üretmiştir.
Politikanın savunucularına göre Kolombiya’da kalıcı çözüm yalnız askeri operasyonla sağlanamaz; devletin kırsala hizmet götürmesi, ekonomik alternatif üretmesi ve silahlı grupların çözülmesi için müzakere kanallarını açık tutması gerekir. Eleştirenlere göre ise uzun müzakereler ve hukuki fayda ihtimali, silahlı gruplara zaman kazandırmış; bazı bölgelerde örgütlerin alan hâkimiyetini ve pazarlık gücünü artırmıştır.
| 2026 seçimindeki kırılma noktası
Espriella’nın “barış görüşmelerini bitirme ve askeri mücadeleyi artırma” vaadi ile Cepeda’nın “müzakere ve hukuki fayda karşılığı örgütlerin çözülmesi” çizgisi arasındaki ayrım, Kolombiya seçimlerinin güvenlik ve geçiş adaleti eksenini belirlemiştir. |
Kolombiya’nın siyasal yapısı
- Yönetim biçimi: Kolombiya, 1991 Anayasası çerçevesinde başkanlık esasına dayanan üniter; ancak idari bakımdan desantralize unsurlar taşıyan bir cumhuriyettir.
- Yürütme: Cumhurbaşkanı hem devlet başkanı, hem hükümet başkanı, hem de en yüksek idari otoritedir. Bu nedenle cumhurbaşkanlığı seçimi doğrudan yürütme siyasetinin yönünü belirler.
- Yasama: Kolombiya’da yasama organı Kongre’dir (Congreso de la República). Kongre, iki kanatlı bir yapıya sahiptir: Senato ve Temsilciler Meclisi.
- Temsil mantığı: Senato ülke genelinde oluşan siyasal iradeyi temsil ederken, Temsilciler Meclisi daha çok bölgesel ve özel seçim çevreleri üzerinden temsili sağlar.
- Seçim sistemi: Başkan iki turlu seçim sistemiyle seçilir. İlk turda salt çoğunluk sağlanamazsa, en çok oy alan iki aday arasında ikinci tur yapılır.
- Seçim yönetimi: Registraduría Nacional (Kolombiya Ulusal Seçim İdaresi) seçimlerin organizasyonu, seçmen kayıtları ve ön sonuçların yayımlanmasında; Consejo Nacional Electoral (Ulusal Seçim Konseyi) ve resmî escrutinio organları ise denetim ve kesinleşme sürecinde rol oynar.
3. Kaynakça
Peru kaynakları
- https://constitutionnet.org/news/voices/back-bicameralism-illiberal-goals-peru
- https://revistas.uexternado.edu.co/index.php/derest/article/view/10731/19004
- https://resultadosegundavuelta.onpe.gob.pe/main/resumen
- https://eg2026.onpe.gob.pe/
- https://segundavuelta.onpe.gob.pe/assets/docs/Segunda-Eleccion-Presidencial-2026.pdf
- https://www.gob.pe/institucion/reniec/noticias/1319747-reniec-publica-cifras-oficiales-del-padron-electoral-para-elecciones-generales-2026-ya-disponible
- https://www.jne.gob.pe/dneect/2026/P_JNE_040226_1.pdf
- https://votoinformado.jne.gob.pe/
- https://www.congreso.gob.pe/en/constitution-and-standing-rules/
- https://data.ipu.org/parliament/PE/PE-UC01/election/PE-UC01-E20260412/
- https://data.ipu.org/parliament/PE/PE-LC01/election/PE-LC01-E20260412/
- https://www.aljazeera.com/news/2026/6/5/fujimori-vs-sanchez-what-to-know-about-perus-presidential-run-off-election
- https://www.aljazeera.com/news/2026/5/17/peruvian-authorities-confirm-fujimori-and-sanchez-advance-to-runoff
- https://www.aa.com.tr/en/americas/peruvians-to-vote-in-presidential-runoff-sunday/3958394
- https://www.aa.com.tr/en/americas/peru-presidential-runoff-narrows-as-vote-count-continues/3959727
- https://www.eeas.europa.eu/sites/default/files/2026/documents/declaraci%C3%B3n%20preliminar-segunda%20vuelta-Per%C3%BA.pdf
Kolombiya kaynakları
- https://www.reuters.com/world/americas/colombia-votes-runoff-pitting-leftist-reformer-against-law-and-order-newcomer-2026-06-21/
- https://www.reuters.com/world/americas/colombia-national-registrar-says-final-count-presidential-runoff-is-nearly-2026-06-23/
- https://www.reuters.com/world/americas/colombia-presidential-vote-centers-security-after-armed-groups-expand-2026-06-18/
- https://apnews.com/article/colombia-presidential-election-espriella-cepeda-petro-65ad2128ab6d020a0df292b6c8ab4f23
- https://elpais.com/america-colombia/elecciones-presidenciales/2026-06-23/los-primeros-datos-del-escrutinio-de-colombia-reafirman-la-victoria-de-abelardo-de-la-espriella.html
- https://resultados.registraduria.gov.co/
- https://www.registraduria.gov.co/
- https://www.constituteproject.org/constitution/Colombia_2015
- https://peaceaccords.nd.edu/wp-content/uploads/2023/02/Colombia-Final-Accord-Text-in-English.pdf
- https://www.jep.gov.co/Sala-de-Prensa/Documents1/What%20is%20the%20Special%20Jurisdiction%20for%20Peace.pdf
- https://www.ictj.org/where-we-work/colombia
- https://peaceaccords.nd.edu/barometer/colombia-reports
- https://www.britannica.com/topic/FARC
- https://www.britannica.com/biography/Pablo-Escobar
- https://www.aa.com.tr/tr/dunya/kolombiyada-cumhurbaskani-seçimini-trumpin-destekledigi-abelardo-de-la-espriella-kazandi/3974008
- https://www.aa.com.tr/tr/analiz/kolombiya-seçimleri-gelecegi-gecmiste-kurmak-ne-kadar-mumkun/3975382
- https://www.worldometers.info/world-population/colombia-population/
Hazırlayan: Ahmet Deveci
Hazırlanış Tarihi: 02.07.2026