Bulgaristan’da 5 Yılda 8. Genel Seçim: Sandıktan İstikrarlı Hükümet Umudu

OYBİRLİĞİ DERNEĞİ – ULUSLARARASI ÇALIŞMALAR BİRİMİ

Bulgaristan Seçimleri 2026

Bulgaristan’da 5 Yılda 8. Genel Seçim: Sandıktan İstikrarlı Hükümet Umudu

23.04.2026

19 Nisan 2026 erken parlamento seçimi, Bulgaristan’da 2021’den beri süren parçalı meclis ve kısa ömürlü hükümet döngüsünü kırma iddiasıyla yapıldı. Seçimde katılım oranı, Merkez Seçim Komisyonu’nun kesin verilerine göre %51,11’e yükselmiştir. Bu oran, Ekim 2024’teki %38,83’lük katılımın belirgin şekilde üzerinde olup, son yıllardaki düşük katılım eğiliminin kırıldığına işaret etmektedir. Katılımdaki artış, beş yılda sekizinci kez sandığa gidilmesinin oluşturduğu seçim yorgunluğunun bu kez istikrarlı hükümet arayışına dönüşmesi dikkat çekmektedir.

20 Nisan 2026 saat 12.00 itibarıyla Merkez Seçim Komisyonunun (CEC) işlenmiş tutanakların %97,52’sine dayanan ön sonuçları; merkez-sol çizgideki İlerici Bulgaristan Koalisyonu’nun %44,7 ile açık ara birinci, Avrupalı Gelişimi İçin Yurttaşlar (GERB)’in %13,4 ile ikinci, merkez/liberal reformist Değişime Devam-Demokratik Bulgaristan (PP-DB) İttifakı’nın %12,8 ile üçüncü, azınlık temsili odaklı merkez çizgideki Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH)’nin %6,8 ile dördüncü ve aşırı sağ-ulusalcı Vızrajdane (Yeniden Doğuş)’nin %4,3 ile beşinci sırada olduğunu göstermektedir.

Başlıca sonuçlar

Bu sonuç, önceki seçimlerden farklı olarak klasik dağınık parçalanmadan ziyade birinci siyasi blok lehine güçlü bir yoğunlaşmaya işaret etmektedir. İlerici Bulgaristan Koalisyonu oyların %44,594’ünü almasına rağmen parlamentoda 131/240 sandalye, yani salt çoğunluk elde etti. Bunun sebebi, Bulgaristan’da sandalye dağıtımına yalnızca %4 ülke barajını geçen partilerin/koalisyonların katılması ve baraj altında kalan oyların dağıtım dışında kalmasıdır. CIK verilerine göre 4% barajı 129.606 oy idi; sandalye dağıtımına katılan geçerli oy toplamı ise tüm geçerli parti oylarından daha düşüktü. Bu nedenle %44,6 oy, sandalye hesabında fiilen çoğunluğa dönüştü.

Bu seçimin önemi, yalnızca birinci partiyi belirlemesinde değil; anayasal hükümet kurma sürecinin bu kez sonuç üretme kapasitesine yaklaşmış olmasında yatmaktadır.

İlk defa 2017’de Bulgaristan Cumhurbaşkanlığı görevini yürütmüş olan Rumen Radev’in bu seçimlerde başat aktör haline gelmesinin nedeni, Bulgaristan’da hukuken yürütme gücünün cumhurbaşkanlığında değil, parlamentoya dayanan başbakanlık ve bakanlar kurulunda toplanmasıdır. Radev, büyük ölçüde temsili nitelik taşıyan cumhurbaşkanlığından Ocak 2026’da ayrılarak fiilî icra gücünü hedefleyen bir parlamenter yarışa girmiştir. Bu nedenle burada söz konusu olan bir devlet başkanlığının devamı değil, parlamenter sistem içinde hükümet liderliğine yönelen bir hamledir.

Hükümetin nasıl şekilleneceği bakımından belirleyici olan, kesin sandalye dağılımının ardından Anayasa’nın öngördüğü görev verme zincirinin işlemesidir. İlk görev en büyük parlamento grubuna verilir; bu grubun hükümet kuramaması hâlinde görev ikinci ve üçüncü büyük gruplara ilerler.

Mevcut tablo, yeni bir erken seçimi önleyebilecek ya tek parti çoğunluğuna ya da sınırlı dış destekle işleyebilecek bir hükümete en yakın senaryoyu ortaya koymaktadır.

Bulgaristan’ın son beş yılda sekiz kez sandığa gitmiş olması koalisyonların etkili hükümet üretme kapasitesinin düğümlendiğini göstermektedir. 2021’den bu yana oluşan meclislerde partiler arası kutuplaşma ve yargı reformu başlıklarındaki sert ayrışma, kısa ömürlü koalisyonlar ve tekrarlanan güven krizleri nedeniyle kalıcı bir kabine mimarisi kurulamamıştır. Aralık 2025’te bütçe politikası ve adalet sistemi etrafında büyüyen protestoların ardından hükümetin istifası; Cumhurbaşkanı Iliana Yotova tarafından Andrey Gyurov başkanlığında geçici hükümet kurulmasıyla sonuçlanmıştır. Bu döngü, bütçe disiplini, AB fonlarının kullanımı, yargısal reform ve idarenin öngörülebilirliği üzerinde doğrudan baskı oluşturmaktadır.

Bulgaristan Türkleri bakımından seçim sonuçları, anayasal seçme ve siyasî temsil hakkının fiilî görünümü açısından ayrıca önem taşımaktadır. Türk azınlığın ve diğer Müslüman toplulukların önemli bir bölümü bakımından geleneksel temsil kanalı işlevi gören Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH)’nin seçim barajını aşması, bu seçmen gruplarının 21 vekil ile parlamentoda temsil edilme imkânının sürdüğünü göstermektedir. Türkiye’de kurulan 27 oy verme merkezinin muhafaza edilmesi ise yurt dışında yaşayan Bulgaristan vatandaşlarının seçme hakkına erişimin ve sınır ötesi demokratik katılımın kurumsal düzeyde devam ettiğini ortaya koymaktadır.

Bulgaristan’da demokrasinin işleyişine dair temel notlar

• Anayasal Düzen: Bulgaristan, 1991 Anayasası uyarınca işleyen, kuvvetler ayrılığı ilkesine dayalı, tek meclisli parlamenter bir cumhuriyettir.
• Yasama Organı: Yasama yetkisi, dört yıllık süre için seçilen 240 üyeli Ulusal Meclis tarafından kullanılır. Ulusal Meclis kanun yapar, hükümeti seçer ve parlamenter denetim araçları yoluyla yürütmeyi denetler.
• Seçim Sistemi: Milletvekilleri, 31 çok üyeli seçim çevresinde uygulanan açık listeli nispi temsil sistemi çerçevesinde belirlenir; partiler ve koalisyonlar bakımından ülke genelinde yüzde 4 seçim barajı uygulanır.
• Yürütme: Yürütme, Başbakan başkanlığındaki Bakanlar Kurulu tarafından kullanılır. Hükümet, parlamentonun güvenine dayanır ve bu nedenle yürütmenin siyasî meşruiyeti doğrudan parlamento çoğunluğuyla bağlantılıdır.
• Cumhurbaşkanı: Cumhurbaşkanı doğrudan halk tarafından beş yıllık süre için seçilir. Parlamenter sistem içinde yürütmenin günlük siyasî sorumluluğunu üstlenmez; ancak hükümet kurma görevini verme, anayasal süreç başarısız olduğunda geçici hükümet atama, Ulusal Meclisi feshetme ve yeni seçim tarihini belirleme bakımından önemli anayasal fonksiyonlara sahiptir.
• Hükümet Kurma Mekanizması: Parlamentoda istikrarlı çoğunluk oluşmadığında Cumhurbaşkanı, hükümet kurma görevini anayasal sıraya göre parlamentodaki gruplara verir; bu sürecin sonuçsuz kalması hâlinde geçici hükümet atanması ve erken seçime gidilmesi mümkündür. Bu yapı, Bulgaristan’daki siyasal istikrar sorununu doğrudan anayasal işleyiş meselesi hâline getirmektedir.

Hazırlanan tarih: 25.04.2026

Ahmet Deveci

Kaynakça

• Bulgaristan Merkez Seçim Komisyonu (CEC) – resmî internet sitesi: https://www.cik.bg/en/
• Bulgaristan Merkez Seçim Komisyonu, Seçim Kanunu: https://www.cik.bg/upload/272337/2.1%2BELECTION_CODE.pdf
• BTA, seçim arka planı: https://www.bta.bg/en/news/bulgaria/1108251-bulgaria-s-april-19-2026-early-parliamentary-elections-backgrounder
• BTA, seçim özel sayfası: https://www.bta.bg/en/Parliamentary-elections-2026?tag=523
• BTA, uluslararası gözlemciler değerlendirmesi: https://www.bta.bg/en/Parliamentary-elections-2026?tag=523
• Anadolu Ajansı, 17.04.2026: https://www.aa.com.tr/tr/dunya/uzmanlara-gore-son-5-yilda-8inci-kez-secime-giden-bulgaristanda-siyasi-denge-yeniden-sekilleniyor/3908962
• Reuters, 20.04.2026: https://www.reuters.com/world/europe/bulgarias-former-president-radev-wins-parliamentary-election-official-partial-2026-04-20/
• Anadolu Ajansı, 20.04.2026: https://www.aa.com.tr/en/europe/progressive-bulgaria-leads-exit-poll-with-392-/3911532